Kararın Künye ve Özeti

  • Mahkeme: Yargıtay 1. Hukuk Dairesi

  • Esas No: 2021/7391

  • Karar No: 2021/6887

  • İçerik: Miras bırakanın taşınmazını oğluna, “ölünceye kadar bakım akdi” ile devretmesi işleminin saklı payların ihlal edilmesi ve muvazaa iddiasıyla tapu iptali, tescil ve tenkis davalarına konu edildiği bir karar. Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi ve yerel mahkemenin muvazaa iddiasını haklı görerek yapılan devrin iptali ve tenkis yönünde kararını onamıştır.

Miras Hukukunda Muvazaa (Muris Muvazaası) Nedir?

  • Tanım: Muris muvazaası; miras bırakan, gerçekte mirasçısına bağışlamak istediği taşınmazı, görünürde bakım veya satış sözleşmesi gibi başka türde resmi işlemlerle devir eder. Bu durumda asli irade gizlenmiş olur ve işlem muvazaalı kabul edilir.

  • Hukuki Dayanak: TMK m.706, TBK m.237 ve Tapu Kanunu m.26’da şekil şartları nedeniyle de muvazaalı işlem geçersiz sayılır. Saklı pay haksahibi tüm mirasçılar iptal ve tescil davası açabilir.

  • Delil Gerekliliği: Gerçek iradenin tespiti için, tarafların ekonomik durumu, satış bedelleri, miras bırakanın sağlık durumu ve geleneksel koşullar gibi olgular değerlendirilir.

Uygulamada Ne Anlama Geliyor?

  • Muvazaalı İşlemlerin İptal Hukuku: Saklı pay ihlal edilerek yapılan işlemler muvazaalı sayılır; mirasçılar iptal, tescil veya tenkis davaları açabilirler.

  • İspat Yükü: Muvazaanın kanıt yükü, bu işlemi iddia edene aittir.

  • Davaların Zaman Aşımı: Muvazaalı işlemler geçersizdir ve hak düşürücü süreye bağlı değildir; her zaman dava açılabilir.