İş güvencesi, hem çalışanların hem de işverenlerin en çok önem verdiği alanlardan biridir. Türkiye’de 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde düzenlenen işten çıkarma hükümleri ile Fransa’da “Code du Travail” (İş Kanunu) hükümleri bazı benzerlikler taşısa da dikkat çekici farklar vardır.

Türkiye’de İşten Çıkarma Hakkı

  • İşveren, geçerli sebep olmadan işçiyi işten çıkaramaz. Geçerli sebepler arasında ekonomik gerekçeler, performans düşüklüğü veya işletme gerekleri yer alır.

  • 30’dan fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az 6 ay kıdemi olan işçi, işten çıkarıldığında işe iade davası açma hakkına sahiptir.

  • İşten çıkarılan işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi zorunludur.

  • Ancak uygulamada işçilerin haklarını alabilmesi çoğu zaman dava açmayı gerektirir ve süreç uzun sürebilir.

Fransa’da İşten Çıkarma Düzeni

  • Fransa’da işten çıkarma için mutlaka “cause réelle et sérieuse” yani “gerçek ve ciddi sebep” olması gerekir. Keyfi işten çıkarma kesinlikle yasaktır.

  • İşveren, işçiyi işten çıkarmadan önce yazılı bir gerekçe bildirmek ve işçiyi savunma için dinlemek zorundadır. Bu, işçinin kendini ifade etmesine olanak tanır.

  • İşten çıkarılan işçilere kıdemlerine göre oldukça yüksek tazminatlar ödenmektedir.

  • Fransa’daki işten çıkarma sistemi, çalışanı koruma yönünden Türkiye’ye göre daha güçlüdür.

Türkiye İçin Öneri

Türkiye’de işten çıkarmalarda işçiye “savunma hakkı” verilmesi zorunlu hale getirilebilir. Bu, işverenin tek taraflı iradesini sınırlayarak işçiye söz hakkı tanır ve iş güvencesini güçlendirir. Ayrıca işten çıkarma süreçlerinin şeffaflığı artırılarak hem işçi hem de işveren açısından daha adil bir denge sağlanabilir.